Source: ਰਾਇ ਅਤੇ ਦੇਵ (ਗੁਰਮਤਿ ਵਾਲੇ)
Source: ਰਾਇ ਅਤੇ ਦੇਵ (ਗੁਰਮਤਿ ਵਾਲੇ)
gurbaaṇii viach raai te dev dii vrto
raai vrtiaa jaaṁdaa sii raaje lii , mukhii lii।। dsm grrunth ate aadi gth viach raai dii vrto hoii hai। “dhrm raai no hukmu hai bhi schaa dhrmu biichaari ॥”, “asuu sukhii vsundiiaa jinaa miaa hri raai ॥”। “guṇdaataa hri raai hai hm avgṇiaare ॥”। “tin bediian kii kul bikhai prrgṭe naank raai॥ sbh siakhn ko sukh de jh th bhe shaai॥”
saare bhgt jn, guruu saahibaan, bhaṭ saahibaan, khaalsaa। saare hii raai hn। abinaasii raaj de raaje। jis din gurmti smjh lagṇ lag jaavegii saare hii raai (raaje) hii disṇge। dev (deṇ vaale) hii disṇge। asl niraakaarii raaj abinaasii raaj vaale raaje, devte। naa ke sunsaarii tmge te upaadhii। nirpakh ho ke nirvair ho ke gurmti vichaar krn naal abinaasii raaj daa ptaa lgdaa hai। binaasii raaj btre vichaar pṛrhn lii vekho “abhinaasii raaj te duniaavii raaj”
“gur jaisaa naahii ko dev” dii vrto krke iak dsm virodhii viir ne khiaa ke gurmti ne dev rad kr diate hn। je maiṁ khaa mere pitaa vrgaa hor koii pio nhiiṁ hai taaṁ saare baakii pio rad ho jaade hn? is punktii vichh vii ihii khiaa jaa rhiaa hai ke gur de braabr hor koii dev (deṇ vaalaa) nhiiṁ hai। kiuṁ – kiuṁke gur taa guṇaaṁ daa daataa he।
gur hii dev hai (deṇ vaalaa) hai ih taaṁ maiṁ vii khi rhiaa haaṁ। jis kol jo huundaa hai uhii uh diundaa hai। kbiir kol jihṛii bst sii usnii sunsaar nuuun diatii। guruu naank dev kol naam sii, naank naam de rhiaa hai gurbaaṇii raahiiṁ। aiveṁ chvl naa ghoṭii jaaiaa kro।
dev toṁ bhaav huundaa he deṇ vaalaa। jo kise nuuun kuajh deve। jo jis kol huundaa hai uhii uh duuje nuuun de skdaa hai। jiveṁ suurj kol tpssh hai, rosshnii hai। is te sunsaar nuuun uh jdoṁ uurjaa diundaa hai taaṁ lok bhole bhaae bhaae lok usnuuun suurj dev khi diunde hn। iadaaṁ hii jdoṁ dhrtii phl aahaar deve taaṁ dhrtii devii hai। jdoṁ maaṁ bache nuuun jiivn deve taaṁ maaṁ devii hai। saare sunsaar viach lok sshukraane vajoṁ deṇ vaake nuuun dev aakh diunde hn।
gurmti ne dev devii munne hn pr muurtii bṇaa ke puujṇ nuuun mnaa kiitaa hai। akaal daa niiam hai ke usne deṇ vaake (dev) saaje hn jo sunsaar dii kaar saaṁbhde hn। suurj nuuun suurj viach akaal aap vrt ke uurjaa diundaa hai। deṇ vaale ne vii deṇaa akaal de hukm viach hii hai te laiṇ vaale ne vii akaal de hukm viach hii laiṇaa hai pr je suurj dii muurtii bṇaa ke korii puuje taaṁ us muurtii ne uurjaa jaaṁ rosshnii nhiiṁ deṇii। jdoṁ khiaa ke maaṭii de devii devtaa kuajh nhiiṁ de skde ih ṭhiik hai। pr dev kisnuuun munniaa ih vii pṛrhnaa jshruurii hai। ih pakh vichaarn jog hai। vekhde haaṁ
“maaṇs te devte bhe dhiaaiaa naamu hre॥” – bhgt jn jdoṁ naam dhiaa ke naam prraapt kr duujiaaṁ nuuun agiaantaa de hnere toṁ chaanṇ val laike jaaṇ taaṁ uh maaṇs toṁ devte ho jaade hn। naam duuje nuuun vii diunde hn। jiveṁ kbiir jii aakhde hn “guri diinii bstu kbiir ku levhu bstu smੑaari॥4॥ kbiiri diiii sunsaar ku liinii jisu mstki bhaagu॥”
“blihaarii gur aapṇe diuhaaṛii sd vaar॥ jini maaṇs te devte kiie krt n laagii vaar॥(m 1, raagu aasaa, 462)” – bhaav aapṇe gur (guṇ) nuuun blihaar jaaṁdaa haaṁ jisnuuun maaṇs toṁ devte bṇaauṇ nuuun smaaṁ nhiiṁ lagiaa।
isdaa udaahrṇ gurruu arjun dev saahib jii paatisshaah mhaaraaj de rhe hn “tusi naanku devai jisu naamu tini hri rungu mṇiaa ॥7॥(raagu guṛii, 319)” – taaṁ hii punchm paatisshaah naank paatisshaah nuuun dev aakh rhe hn “kbiiri dhiaaio ek rung॥ naamdev hri jiiu bshi sungi॥ rvidaas dhiaae prrbh anuup॥ gur naank dev goviund ruup॥(raagu bsunt, m 5, 1192)” ate “brni n saaku ek ṭulerai॥ drsn piaas bhutu mni merai॥ milu naank dev jgt gur kerai॥(m 5, raagu kaanṛaa, 1304)”
“mhaa mugdh te kiiaa giaanii॥ gur puure kii akth khaanii॥ paarbrrhm naank gurdev॥ vḍai bhaagi paaiiai hri sev॥”
“ek krrisrnun t srb devaa dev devaa t aatmh॥ aatmun srrii baasrvdevsੵ je koii jaansi bhev॥ naank taa ko daasu hai soii nirunjn dev॥(m 9, raagu jaijaavuntii, 1353”
jisnuuun giaan guruu, bhgt, bhaṭ saahibaan, guruu paatisshaah devte nhiiṁ dise, deṇ vaale nhiiṁ dise uh, deṇ vaale toṁ kuajh giaan lai vii nhiiṁ skdaa।
bhaṭ saahibaan ne guruu arjun dev nuuun devtaa munn liaa “jb lu nhii bhaag lilaar udai tb lu bhrrmte phirte bhu dhaayu॥ kli ghor smudrr mai buuḍt the kbhuu miṭi hai nhii re pchhutaayu॥ ttu bichaaru yhai mthuraa jg taarn ku avtaaru bnaayu॥ jpੵu jinੑ arjun dev guruu phiri sunkṭ joni grbh n aayu॥6॥” uhnaaṁ toṁ giaan laike aap maaṇs toṁ devte ho ge te guruu grrunth saahib viach rhiundii duniiaaṁ tak sthaan prraapt kr ge।
Source: ਰਾਇ ਅਤੇ ਦੇਵ (ਗੁਰਮਤਿ ਵਾਲੇ)