Source: ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਖ੍ਯਾਨ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੋਇ ਸੌ ਇਕਹਤਰਿ (੨੭੧) – Charitropakhyan charitra 271
Source: ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਖ੍ਯਾਨ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੋਇ ਸੌ ਇਕਹਤਰਿ (੨੭੧) – Charitropakhyan charitra 271
chritrr doi sau ikhtri – chhl, kaam te aundh‑bhrose daa chritrr (guruu gobiund siungh jii॥ chritrropkhryaan ॥ srrii dsm grrunth saahib jii mhaaraaj)
aphjuuun॥ chaupii॥ telungaa jh des apaaraa॥ smr sain th ko srdaaraa॥ taahi bilaas dei ghr raanii॥ jaa kii jaat n prrbhaa bkhaanii॥1॥ – telungaa de visshaal dessh daa daa raajaa smrsain sii। usdii suundr raaṇii sii jis dii khuubsuurtii biaan nhiiṁ kiitii jaa skdii sii।
tih ik chhail purii sunnryaasii॥ tih pur mdrr des kau baasii॥ raanii nirkhi lgni tih laagii॥ jaa te niiṁd bhuukh sbh bhaagii॥2॥ – us sshhir viach iak suundr te tiaagvaan sunniaasii rhiundaa sii, jisnuuun vekhde hii raaṇii us uapr aisii mohit hoii ki usdii niiṁd te bhuakh doveṁ khtm ho ge।
raanii kii taahuu sau laagii॥ chhuuṭai khaa anokhii jaagii॥ ik din tih sau bhog kmaayo॥ bhog kiyaa tim drriṛ trriy bhaayo॥3॥ – raaṇii us sunniaasii te iunnii phshidaa ho gii ki aapṇii ajiib lgn te durmti nhiiṁ chhaḍ skii, ate iak din us naal milaap krke usdaa moh hor vii ghiraa ho giaa।
bhu din bhog tvn sungi kiyaa॥ aisupdes tvn kh diyaa॥ jau mai khau mitrr so kiijhu॥ mero khiyo maani kri liijhu॥4॥ – raaṇii ne kii din us sunniaasii naal bhog kiitaa, ate phir usne usnuuun kihaa ki merii iak gal miatr vaaṁg munn lai।
khuuun ju mrritk priyo lkhi paiyau॥ taa ko kaaṭi liung lai aiyau॥ taahi kupiin bikhai drriṛ rkhiyhu॥ bhed duusre nrhi n bhkhiyhu॥5॥ – raaṇii ne iak mre hoe mnuakh nuuun vekh ke usdaa liung kaṭ ke liaaṁdaa ate sunniaasii nuuun kihaa ki isnuuun aapṇe lungoṭ viach chhupaa ke rakh, taaṁ jo kise hor nuuun ih bhed ptaa naa lage।
aṛil॥ jb mai deho tumai uraabhe laai kai॥ tb tum hm pr uṭhiyhu adhik risaai kai॥ kaaḍhi kupiin te hm pr liung chlaaiyo॥ ho uuch niich raajaa kh chrit dikhaaiyo॥6॥ – jdoṁ maiṁ tainuuun gle lgaavaaṁ, tuuun guase daa naaṭk krke mere uate chṛrhṇaa, phir lungoṭ vichoṁ uh liung kaḍh ke mere uate rakh deṇaa, taaṁ jo raaje nuuun muurkh bṇaa ke dhokhaa diataa jaa ske।
chaupii॥ soii kaam mitrr tih kiinaa॥ jih bidhi sau tvnai sikh diinaa॥ raanii prraat ptihi dikhraaii॥ sunnryaasii phi skhii pṭhaaii॥7॥ – sunniaasii ne raaṇii dii sikhlaaii anusaar sbh kujh kiitaa, raaṇii ne svere raaje nuuun milii ate sunniaasii nuuun milṇ lii aapṇii skhii nuuun bhej diataa।
sunnryaasii jut skhii ghaaii॥ raajaa dekht nikṭ bulaaii॥ chhail girhi bhut bhaati dukhaayo॥ tai cherii sung bhog kmaayo॥8॥ – sunniaasii ne skhii nuuun phṛ ke bulaaiaa, raaje ne ih sbh dekhiaa, ate sunniaasii ne ghr viach usnuuun kii trrhaaṁ tṛpaa ke aunt viach us daasii naal bhog kiitaa।
yau suni bchn tej mn tyo॥ kr mhi kaaḍhi chhuraa kh lyo॥ kṭiyo liung bstrr te nikaaraa॥ raaj truni ke mukh pr maaraa॥9॥ – ih suṇ ke raaje daa tej bhṛkiaa, usne chhurii kaḍh ke sunniaasii daa liung kaṭiaa ate kapṛiaaṁ vichoṁ kaḍh ke raaṇii de muuunh te suaṭ maariaa।
haai haai raanii khi bhaagii॥ taa ke uṭhi chrnn sung laagii॥ hmi rikhi tumro chrit n jaanaa॥ binu smujhe tuhi jhuuṭh bkhaanaa॥10॥ – raaṇii chiikhdii hoii bhajii te raaje de pairaaṁ viach ḍiag ke khiṇ lagii ki maiṁ teraa subhaau nhiiṁ jaaṇiaa ate binaa smjhe jhuuṭh bol ke tainuuun dhokhaa diataa।
tb raaje ih bhaati bichaarii॥ iundrrii kaaṭi sunnryaasii ḍaarii॥ dhrrig dhrrig kupi raaniyhi uchaaraa॥ tai trriy kiyaa dokh yh bhaaraa॥11॥ – raaje ne sochiaa ki sunniaasii ne buraa kiitaa hai, is lii usdii iundrrii kaṭ ke sjshaa diatii ate raaṇii nuuun ḍaaṁṭiaa ki tuuun hii is bhaarii paap dii muakh kaarn haiṁ।
ab ih raakhu aapne dhaamaa॥ sevaa krhu skl mili baamaa॥ jb lgi jiyai jaan nhi diijai॥ sdaa jtii kii puujaa kiijai॥12॥ – raaje ne hukm diataa ki huṇ is sunniaasii nuuun aapṇe ghr viach rakho, sbh isdii sevaa kro, huṇ ih jtii hai, isnuuun kde maaro‑ḍaaṁṭo naa, ate jd tak ih jiive, is tiaagii dii sdaa puujaa‑sevaa kiitii jaave।
raanii bchn nrripti ko maanaa॥ bhu bidhi saath taahi grrih aanaa॥ bhog krai bhu hrkh bḍhaaii॥ muurkh baat n raajai paaii॥13॥ – raaṇii ne raaje dii gal munn ke sunniaasii nuuun ghr liaaṁdaa, usdii hr trrhaaṁ khusshii naal sevaa kiitii, pr muurkh raaje nuuun ih smjh naa aaii ki uh asl viach kii kr rhii sii। raaṇii aapṇaa chriatr kheḍ gii te huṇ sniaasii usde ghr viach hii sii।
dohraa॥ ih bidhi chrit bnaai kai taahi bhjaa ruchi maan॥ jiivt lgi raakhaa sdn skaa n nrripti pchhaan॥14॥ – is trrhaaṁ raaṇii ne ih saaraa chritr rch ke sunniaasii nuuun aapṇe mnmutaabk bhjaa liaa, ate raajaa jiivn bhr us dhokhe nuuun smjh naa skiaa।
iti srrii chritrr pkhryaane trriyaa chritrre muntrrii bhuup sunbaade doi sau ikhtri chritrr smaaptm stu subhm stu॥271॥5267॥ – is trrhaaṁ srrii chritrr pkhryaan detrriyaa chritrr pustk viach muntrii te raaje dii galbaat viach 271 vaaṁ chritrr khtm hoiaa।
is chritrr daa naitik saar
ih khaaṇii dikhaauṁdii hai ki kiveṁ dhokhaa, kaam te muurkhtaa mil ke iak raaje nuuun aunnrhaa bṇaa diunde hn। raaṇii ne sunniaasii naal anaitik sbundh bṇaake usdii mdd naal jhuuṭhaa naaṭk rchiaa ate raaje nuuun bhrmit kiitaa। raajaa aapṇii muurkhtaa te aundh‑bhrose kaarn sach nuuun smjh naa skiaa ate saarii umr dhokhe viach rihaa। ih chritrr sikhaauṁdaa hai ki aundh‑visshvaas, kaamnaa ate akl dii kmii mnuakh nuuun sbh toṁ vaḍe ptn val lai jaaṁde hn। jihṛaa kaam vaasshnaa viach lipt hai uh sniaasii nhiiṁ hai। liung kaṭe jaaṇ te koii mnuakh jtii nhiiṁ ho jaaṁdaa ih smaaj viach glt dhaarṇaa hai। dsm paatisshaah aakhde “prriiti kre prrbhu paayt hai krripaal n bhiijt laaṁḍ kṭaae ॥”। mn dii muul daa khtm hoṇaa jti hai। aaj vii smaaj viach aae din aise sniaasii ruup dhaarṇ kiite dhokhebaaj mil jaaṁde hn। sniaasii kaam viach kiveṁ phs giaa। je raaṇii de mn viach glt khiaal aae taaṁ sniaasii daa phrj bṇdaa sii usnuuun shii raah dasṇii। iho jihe chriatr saanuuun aaj aam hii dis jaaṁde hn। dsm baaṇii saanuuun suchet kr rhii hai te sochṇ nuuun prrerit krdii hai।
chriatr bṇdaa hai guṇaaṁ de naal। guṇ haasl huunde hn mnuakh de haalaat, usdii sungt, usde niajii tjrbiaaṁ naal, usde giaan naal।
guṇaaṁ dii mti hai gurmti। guṇaaṁ de giaan naal chriatr svaariaa jaaṁdaa hai। jiveṁ gurbaaṇii aakhdii hai ke “binu dekhe upjai nhii aasaa ॥” jdoṁ agiaantaa ho jaave aas jaag jaave usnuuun kaabuu krn daa maarg hai giaan। chriatr duaaraa paatisshaah ne spsshṭ kiitaa hai, smjhaaiaa hai ke vekho bhaaii ih sb tuhaaḍe naal vii ho skdaa hai। dhiaan rhe। bch ke rho।
aapṇaa chriatr dekhṇ lii koii sshiisshaa nhiiṁ huundaa। tusiiṁ kii krde hoṁ kiveṁ sochde hoṁ jdoṁ koii dekh nhiiṁ rhiaa huundaa us naal tuhaaḍaa chriatr ptaa lgdaa hai। tuhaaḍe aundr kii hai, tusiiṁ gal kitnii spsshṭ krdevhoṁ, jhuuṭh taaṁ nhiiṁ bolde, prrdhaangii dii, msshhuur hoṇ dii kitnii laalsaa hai is naal vii tuhaaḍaa chriatr ptaa lgdaa hai। imaandaarii, nirpakhdaa, kirdaar te chriatr dii niiṁh huundii hai। aachrṇ kevl baahrii dikhaavaa huundaa hai sojhii tuhaaḍii kaaiaa daa prrtibiunb।
Source: ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਖ੍ਯਾਨ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੋਇ ਸੌ ਇਕਹਤਰਿ (੨੭੧) – Charitropakhyan charitra 271