Source: ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਖ੍ਯਾਨ ਚਰਿਤ੍ਰ ਇਕ ਸੌ ਬਹਤਰ (੧੭੨) – Charitropakhyan charitra 172
Source: ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਖ੍ਯਾਨ ਚਰਿਤ੍ਰ ਇਕ ਸੌ ਬਹਤਰ (੧੭੨) – Charitropakhyan charitra 172
chritrr ik sau bhtrvo – dhokhaa, nsshaa te aunnrhaa bhrose dii kthaa (guruu gobiund siungh jii॥ chritrropkhryaan ॥ srrii dsm grrunth saahib jii mhaaraaj)
aphjuuun॥ chaupii॥ aiṁḍe raaik bhaaṭ bhṇijai॥ giit klaa tih trriyaa khijai॥ biirm de tin biir nihaariyo॥tbai chit te bhaaṭ bisaariyo॥1॥ – iak bhaaṭ sii jisdaa naam aiṁḍe raai sii, usdii istrrii giit klaa viach maahr sii। istrrii ne iak mnuakh nuuun vekhiaa taaṁ usne bhaaṭ nuuun diloṁ visaar diataa।
jaar baach॥ dohraa॥ baadhi khaaṭu tr niju ptihi hm sau bhog kmaai॥ tau mai jaanau saachu tuu hituu hmaarii aai॥2॥ – jaar ne bchn kiite ke je tuuun bhaaṭ nuuun khaaṭ naal bunnrh ke mere naal bhog kreṁ। taaṁ maiṁ smjhaaṁgii ki tuuun mere naal sach viach prrem krdii haiṁ।
chaupii॥ aiṁḍe raai ek din aayo॥ dukhit naari hrvai bchn sunaayo॥ tum kau rog naath ik bhaaro॥ taa te khiijht chit hmaaro॥3॥ – iak din aiṁḍe raai aaiaa। usdii ptnii dukhii bṇ ke khiṇ lagii , “naath, tuhaanuuun iak bhaarii rog lagiaa hoiaa hai, is krke meraa mn bhut khijhiaa rhiundaa hai।
dohraa॥ ek baid mai tv nimit raakhryo dhaam bulaai॥ taa te turt kraaiyai apn ilaaj bnaai॥4॥ – maiṁ tere lii iak vaid (ḍaakṭr) bulaaiaa hai। uh khiundaa hai ki teraa ilaaj turunt krnaa chaahiidaa hai (ih vii use dhokhebaajshii vaale naaṭk daa hiasaa sii, taaṁ jo bhaaṭ nuuun ykiin aa jaave ki ih sbh usdii bhlaaii lii kiitaa jaa rihaa hai)
chaupii॥ aiṁḍe raai tbai yau kyo॥ biirm dev boli kri lyo॥ yaa gd kau gdhaa kryaa kriyai॥ jaa te rog bḍo prhriyai॥5॥ – aiṁḍe raai ne kihaa, “biirm dev jo khe, uhii kr lo।” arthaat, uh vaid de ajiib ilaaj nuuun shimtii de rihaa hai, jiveṁ koii hor chaaraa naa hove।
baid tbai yau bchn uchaare॥ bḍo rog ih bhyo tihaare॥ yaa kau juntrr muntrr nhi koii॥ ek tuntrr hovai tau hoii॥6॥ – vaid ne kihaa- “tainuuun bhut bhaarii rog ho giaa hai। is daa koii juntrr‑muntrr ilaaj nhiiṁ। iak hii triikaa hai, taaṁ hii ih rog duur ho skdaa hai।” arthaat, vaid jaanbuajh ke ajiib te dhokhe vaalaa ilaaj dii buniaad rakh rihaa hai।
mdraa adhik aapu lai piijai॥ aur aapnii tiy kh diijai॥ khaaṭ tre baadh tum rho॥ mukh te pre kbitn kho॥7॥ – “tuuun philaaṁ bhut mdraa pii lai, phir aapṇii ptnii nuuun vii piiṇ lii khi। phir tainuuun khaaṭ naal bunnrh diataa jaave, ate tuuun muuunh naal kvitaavaaṁ boldaa rhiiṁ।” arthaat, vaid iak nklii te dhokhebaajshii vaalaa ilaaj dii tiaarii krvaa rihaa hai, jisdaa mksd bhaaṭ nuuun phsaauṇaa hai।
ek biir ik ṭhaur bulaihau॥ isii khaaṭ uupr bṭhaihau॥ ml judh tv trriy tn krihai॥ to tv rog bḍo prhri hai॥8॥ – ik virlaa biiro (bhaadr) nuuun iak thaaṁ uate bulaao। ‘isii khaaṭ uupr bṭhaihau’ mtlb, us nuuun is khṭ te biṭhaao। ‘ml judh tv trriy tn krihai’ daa arth, je uh terii ptnii naal ml juadh kre। ‘to tv rog bḍo prhri hai’ mtlb, taa teraa vaḍaa rog duur ho jaavegaa।
muuṛ baat ih kchhuu n jaanii॥ deh arog srog pchhaanii॥ aapu mungaai mdrry tb piyo॥ jaar shit ablaa ko diyo॥9॥ – muurkh viaktii kujh smjh naa aaii। uh aapṇe aap nuuun bimaar hii smjhdaa hai। philaaṁ aapṇe lii suat jaaṁ shraab mungaauṁdaa hai te phir pii laiṁdaa hai। jaar (praae mrd) nuuun aapṇii istrii de diundaa hai। muurkh bhaaṭ nuuun kujh smjh naa aaii; usne aapṇe aap vii mdraa piitii ate aurt nuuun vii jaar smet pilaa diatii।
niju kr mai tiy jaar pivaayo॥ bpu audho tr khaaṭ bundhaayo॥ aakhai douu muuundi kr lii॥ jaar trriyaa aaruuṛit bhii॥10॥ – bhaaṭ ne aapṇii ptnii nuuun jaar de hathiiṁ mdraa pilaaii, khud khaaṭ naal ulṭaa bunnrh giaa, doveṁ aakhaaṁ muuund liiaaṁ ate jaar us aurt naal milaap krn lagaa।
bhaaṭ priyo tr kbit uchaarai॥ bhed abhed kchhuu n bichaarai॥ vhai tuntrr jau baid bnaayo॥ taa te dev hmaarai aayo॥11॥ – bhaaṭ khaaṭ uate tulṭaa leṭiaa kvitaavaaṁ boldaa rihaa, kujh smjh naa skiaa, ate vaid daa bṇaaiaa dhokhebaajsh tuntrr chal piaa jis naal uhnaaṁ ne aapṇaa mnchaahaa kunm kr liaa।
bhogu jaar ablaa sau kiyo॥ bhaati bhaati taa ko sukh diyo॥ uchhl uchhl rti adhik kmaaii॥ muurkh bhaaṭ baat nhi paaii॥12॥ – jaar ne us aurt naal hr trrhaaṁ bhog kiitaa, uhnuuun vakh‑vakh triikiaaṁ naal sukh diataa, pr muurkh bhaaṭ nuuun kujh vii ptaa naa lagiaa।
dohraa॥ utri khaaṭi te kholi drrig diye n kiino sogu॥ bhaaṭ pchhaanryo saachu jiy ab mai bhyo arog॥13॥ – khaaṭ toṁ utr ke aakhaaṁ kholrhiiaaṁ, nsshe viach besuadh hoṇ kaarṇ usnuuun kujh ptaa naa lagiaa, usne koii duakh naa kiitaa। bhaaṭ ne munn liaa ki huṇ uh sachmuach rog toṁ ṭhiik ho giaa hai।
baadhi khaaṭ tr bhaaṭ kau taa kr te md piiy॥ rti maanii trriy jaar sau bhed n paayo piiy॥14॥ – bhaaṭ khaaṭ naal bunnrhiaa mdraa pii ke piaa rihaa, jdki usdii ptnii ne jaar naal bhog kiitaa ate muurkh bhaaṭ nuuun is dhokhe dii koii khshbr naa hoii।
iti srrii chritrr pkhryaane trriyaa chritrre muntrrii bhuup sunbaade ik sau bhtrvo chritrr smaaptm stu subhm stu॥172॥3381॥ – is naal ih chritrr khtm huundaa hai – muntrii te raaje de sunbaad viach drsaaiaa giaa 172vaaṁ trriyaa chritrr smaapt hoiaa।
is chritrr daa naitik saar
ih khaaṇii dikhaauṁdii hai ki kiveṁ dhokhaa, nsshaa ate moh mnuakh nuuun aunnrhaa kr diunde hn। bhaaṭ nuuun mdraa pilaa ke usdii smjh khoh lii gii, ate usdii agiaantaa daa phaaidaa chuak ke jaar te aurt ne aapṇii kaamnaa puurii kiitii। dhokhe dii jṛrh ‘bhrose’ daa glt phaaidaa chuakṇaa hai। jiathe mnuakh sach te jhuuṭh dii prkh guaa baiṭhdaa hai। ih chritrr sikhaauṁdaa hai ki nsshaa, moh ate aundh-bhrosaa mnuakh nuuun sbh toṁ vaḍe ptn val lai jaaṁde hn। gurbaaṇii daa phurmaan hai “baabaa horu khaaṇaa khusii khuaaru॥ jitu khaadhai tnu piiṛiiai mn mhi chlhi vikaar॥” – hrek uh vstuu jis nuuun khaa ke aas paas kii huundaa ptaa naa lage। aapṇe sriir aapṇii kaaiaa aapṇe haalaat aapṇe vas viach naa rhiṇ us naal khuaarii hii huundii hai। ise lii gurbaaṇii nsshe toṁ rokdii hai। kaam mnuakh toṁ glt kunm vii krvaauṁdaa hai। bhaaṭ dii ptnii te kaam bhaaruu ho giaa। gair mrd naal bhog kiitaa te aapṇe ptii nuuun vii dhokhaa diataa। chriatr kevl istrrii de hii nhiiṁ purkh de vii dase hn chritrropkhryaan viach। ih siakhaaṁ nuuun aagaah krde hn ke kaam, nsshaa te agiaantaa kiveṁ mnuakh nuuun begairt bṇaa diunde hn। siakh ne naa dhokhaa krnaa hai, naa vekhṇaa hai naa kise naal hoṇ deṇaa hai।
chriatr bṇdaa hai guṇaaṁ de naal। guṇ haasl huunde hn mnuakh de haalaat, usdii sungt, usde niajii tjrbiaaṁ naal, usde giaan naal।
guṇaaṁ dii mti hai gurmti। guṇaaṁ de giaan naal chriatr svaariaa jaaṁdaa hai। jiveṁ gurbaaṇii aakhdii hai ke “binu dekhe upjai nhii aasaa ॥” jdoṁ agiaantaa ho jaave aas jaag jaave usnuuun kaabuu krn daa maarg hai giaan। chriatr duaaraa paatisshaah ne spsshṭ kiitaa hai, smjhaaiaa hai ke vekho bhaaii ih sb tuhaaḍe naal vii ho skdaa hai। dhiaan rhe। bch ke rho।
aapṇaa chriatr dekhṇ lii koii sshiisshaa nhiiṁ huundaa। tusiiṁ kii krde hoṁ kiveṁ sochde hoṁ jdoṁ koii dekh nhiiṁ rhiaa huundaa us naal tuhaaḍaa chriatr ptaa lgdaa hai। tuhaaḍe aundr kii hai, tusiiṁ gal kitnii spsshṭ krdevhoṁ, jhuuṭh taaṁ nhiiṁ bolde, prrdhaangii dii, msshhuur hoṇ dii kitnii laalsaa hai is naal vii tuhaaḍaa chriatr ptaa lgdaa hai। imaandaarii, nirpakhdaa, kirdaar te chriatr dii niiṁh huundii hai। aachrṇ kevl baahrii dikhaavaa huundaa hai sojhii tuhaaḍii kaaiaa daa prrtibiunb।
Source: ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਖ੍ਯਾਨ ਚਰਿਤ੍ਰ ਇਕ ਸੌ ਬਹਤਰ (੧੭੨) – Charitropakhyan charitra 172