Source: ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਖ੍ਯਾਨ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਨੰਜਾ (੧੯੦) – Charitropakhyan charitra 190
Source: ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਖ੍ਯਾਨ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਨੰਜਾ (੧੯੦) – Charitropakhyan charitra 190
chritrr ik sau nabe/ik sau nbvo – kthaa chunchlaa ate muurkh chritrr siungh raajaa dii chritrropkhryaan ॥ srrii dsm grrunth saahib jii
aphjuuun॥ chaupii॥ ik din baag chunchlaa gii॥ hsi hsi bchn bkhaant bhii॥ srrii nisi raaj prrbhaa trriy thaa॥ aisii bhaati uchaariyo uhaa॥1॥ – ik din chunchlaa naam dii iak istrrii baag viach gii। has has ke galaaṁ krdii sii। usdaa ruup itnaa mohk sii ke jiveṁ raat dii raaṇii de phual vrgaa koml hove। usne aisii gal khii।
jau raaje te baari bhiraauu॥ apnii jhaaṭai sbhai muunḍaauu॥ tb trriy hoḍ skl tum haarhu॥ niju nainn ih chrit nihaarhu॥2॥ – je maiṁ raaje toṁ kes kṭaa ke vikhaavaaṁ taaṁ। aapṇii jhaaṭ de baal raaje kolo muunḍaa ke vikhaavaaṁ? udoṁ tusiiṁ saariiaaṁ istrriiaaṁ sshraa haar jaaṇiiaaṁ।tusiiṁ aapṇii aakhaaṁ naal ih njaaraa vekhio।
yau khi kai subh bhes bnaayo॥ dev adevn ko birmaayo॥ chritrr siungh raajaa jb aayo॥ suni ih bchn chunchlaa paayo॥3॥ – ih khi ke usne sohṇaa bhes bṇaa liaa jo devtiaaṁ nuuun vii mohit kr lve। jdoṁ chritrr siungh naam daa raajaa uathe aaiaa usne uathe chunchlaa dii avaaj suṇii।
baiṭh jhrokhaa dii dikhaaii॥ raajaa rhe ruup urjhaaii॥ ek baar ih kau jau paauu॥ jnm shsrr lge bli jaauu॥4॥ – jhrokhe viach baiṭh ke ih chunchlaa diiaaṁ sheliiaaṁ vekh rhiiaaṁ sii। raajaa chunchlaa de ruup viach urjh giaa। raajaa sochdaa sii ke je iak vaar is suundrii nuuun paa lvaaṁ taaṁ jnm sphl ho jaave।
pṭhai shchrii lii bulaaii॥ prriiti shit rs riitupjaaii॥ ablaa tb murchhit hrvai gii॥ paani paani uchrt mukh bhii॥5॥ – usne aapṇii shelii nuuun bulaaiaa ate piaar naal rsbhrii prriit dii riit jgaaii। udoṁ chunchlaa ablaa vaag murchhit hoṇ daa svaaṁg krn lagii। paaṇii paaṇii uchaarn lagii।
uṭh kri aapu raav tb gyo॥ taa kh paani pyaavt bhyo॥ paani pie bhure sudhi bhii॥ raajai phiri chuunbn tih lii॥6॥ – udoṁ raav (raajaa) aap uaṭh ke giaa te chunchlaa nuuun paaṇii pilaauṇ lagaa। paaṇii pii ke chunchlaa nuuun suadh aaii। raaje ne is mauke daa phaaidaa chak ke chunchlaa nuuun chuunbn kiitaa। paatisshaah dsm baaṇii viach likhde hn ke “thuuk trriyaa kau chaaṭi kht adhraamrrit paayo॥ brrithaa jgt mai jnmu binaa jgdiis gvaayo॥“ mnuakh nuuun ih bhulekhaa huundaa hai ke istrrii nuuun chuunbn krke jaa usdaa thuak chaṭ ke aunmrrit pii liaa।
jb sudhi mai ablaa kchhu aaii॥ bhuri kaam kii kel mchaaii॥ douu trn n kouu haarai॥ yau raajaa tih saath bihaarai॥7॥ – jdoṁ chunchlaa nuuun hossh aaiaa (usne hossh vichh aaṇ daa naaṭk kiitaa) taaṁ kaam ras viach ḍub ge। is traaṁ raaje ne us naal bhog kiitaa। dsm paatisshaah dsm baaṇii vichh aakhde hn ke “muutrr dhaam kau paai kht hm bhog kmaavhi॥” puruus nuuun istrrii daa muutr dhaam paa ke iunj lgdaa hai jive। bhog kmaa liaa। pr jgdiissh/akaal/prrbh dii sojhii toṁ binaaṁ jnm birthaa jaadaa hai।
bhuri baal ih bhaati uchaarii॥ suno raav tum baat hmaarii॥ trriy kii jhaaṭi n muuunḍii jaaii॥ bed puraann mai suni paaii॥8॥ – udoṁ chunchlaa ne bholepn naal raaje nuuun khiaa ke maiṁ bedaaṁ puraaṇaa viach suṇiaa hai ke istrrii dii jhaar muunḍii nhiiṁ jaa skdii।
hsi kri raav bchn yau ṭhaanrryo॥ mai apune jiy saach n jaanryo॥ tai trriy hm so jhuuṭh uchaarii॥ hm muuunḍaige jhaaṭi tihaarii॥9॥ – ih suṇ ke raajaa usdii chaal viach phs giaa te aakhdaa tuuun jhuuṭh boldii haiṁ, maiṁ ih tainuuun kr ke vikhaauṁdaa haaṁ।
tej asturaa ek mungaayo॥ nij kr ghi kai raav chlaayo॥ taa kii muuunḍi jhaaṭi sbh ḍaarii॥ dai kai hsii chunchlaa taarii॥10॥ – raaje ne tej ustraa mungvaaiaa te chunchlaa dii jhaaṁṭ muunḍ diatii। ih vekh ke chunchlaa taaṛii maar ke has pii।
dohraa॥ paani bhraayo raav te niju kr jhaaṭi muunḍaai॥ hoḍ jiit letii bhii tin ablaan dikhaai॥11॥ – chunchlaa ne raaje toṁ paaṇii bhrvaa ke dikhaa diataa। sshrt anusaar raaje toṁ aapṇii jhaaṁṭ muunḍvaa ke vikhaa diatii। uhnaaṁ ablaavaaṁ/sheliiaaṁ de muhre aapṇii chturaaii dikhaa ke hoḍ (suundrtaa-mukaable) viach jiat haasl kr lii। uh khussh sii ke usne raaje nuuun kiveṁ kaam viach phsaa ke aapṇii sshrt jiat lii।
iti srrii chritrr pkhryaane trriyaa chritrre muntrrii bhuup sunbaade ik sau nbvo chritrr smaaptm stu subhm stu॥190॥3600॥ – is naal raaje te bhuup viachlaa sunvaad ih chritr iathe smaapt huundaa hai।
is chritrr daa naitik saar
dsm paatisshaah ne ih chriatr likhiaa ih drsaauṇ lii ke kiveṁ vaḍe vaḍe raaje toṁ vii ruup ate kaam duaaraa chhl ke uh kunm krvaae jaa skde hn jo raaje nuuun sshobhaa nhiiṁ diunde। raaje dii mti kaam vaasshnaa ne maar lii te bhog rs viach lipt us nuuun ih ptaa nhiiṁ lagiaa ke ੳsu daa istemaal ho rhiaa hai। ih chriatr kirdaar dii kmiiṁ nuuun drsaauṁdaa hai। dsm paatisshaah aakhde hn “muutrr dhaam kau paai kht hm bhog kmaavhi॥ thuuk trriyaa kau chaaṭi kht adhraamrrit paayo॥ brrithaa jgt mai jnmu binaa jgdiis gvaayo॥”, kaam vaasnaa te kaam de nsshe viach vaḍe vaḍe suurme bhaadr aapṇaa raaj tk gvaa laiṁde hn। biaunt udaahrṇaaṁ hn sunsaar viach anekaa jrnail trriaa chritar viach phs ke blaikmel huunde hn। khaalse nuuun ih chriatr aagaah krde hn ke aapṇe kchhaire de naaṛe kaam viach phs ke ḍhiale nhiiṁ hoṇ deṇe। praaii istrrii nuuun dhii bhaiṇ jaaṇnaa hai te dhiaan giaan vlsh rakhṇaa hai।
dsm virodhii akhautii vidvaan “tej asturaa ek mungaayo॥ nij kr ghi kai raav chlaayo॥ taa kii muuunḍi jhaaṭi sbh ḍaarii॥ dai kai hsii chunchlaa taarii॥” is punktii nuuun asliil khi ke dsm paatisshaah te svaal khṛe krde hn pr puuraa chriatr vichaarn toṁ bhajde hn। saaḍii bentii hai ke puuraa chriatr vichaar kriaa kro। asshliiltaa sshbdaaṁ viach nhiiṁ huundii, aungaaṁ, jhaaṭaaṁ viach nhiiṁ huundii। asliiltaa kaam vaasshnaa mn daa rog hai। ḍaakṭr ne bimtrii daa ilaaj krnaa hove usnai sshbdaaṁ daa sunkoch nhiiṁ krnaa huundaa hai। tusiiṁ dsm paatisshaah nuuun jvaak naa smjho। bhut ghire bhed dase hn chriatraaṁ viach paatisshaah ne।
chriatr bṇdaa hai guṇaaṁ de naal। guṇ haasl huunde hn mnuakh de haalaat, usdii sungt, usde niajii tjrbiaaṁ naal, usde giaan naal।
guṇaaṁ dii mti hai gurmti। guṇaaṁ de giaan naal chriatr svaariaa jaaṁdaa hai। jiveṁ gurbaaṇii aakhdii hai ke “binu dekhe upjai nhii aasaa ॥” jdoṁ agiaantaa ho jaave aas jaag jaave usnuuun kaabuu krn daa maarg hai giaan। chriatr duaaraa paatisshaah ne spsshṭ kiitaa hai, smjhaaiaa hai ke vekho bhaaii ih sb tuhaaḍe naal vii ho skdaa hai। dhiaan rhe। bch ke rho।
aapṇaa chriatr dekhṇ lii koii sshiisshaa nhiiṁ huundaa। tusiiṁ kii krde hoṁ kiveṁ sochde hoṁ jdoṁ koii dekh nhiiṁ rhiaa huundaa us naal tuhaaḍaa chriatr ptaa lgdaa hai। tuhaaḍe aundr kii hai, tusiiṁ gal kitnii spsshṭ krdevhoṁ, jhuuṭh taaṁ nhiiṁ bolde, prrdhaangii dii, msshhuur hoṇ dii kitnii laalsaa hai is naal vii tuhaaḍaa chriatr ptaa lgdaa hai। imaandaarii, nirpakhdaa, kirdaar te chriatr dii niiṁh huundii hai। aachrṇ kevl baahrii dikhaavaa huundaa hai sojhii tuhaaḍii kaaiaa daa prrtibiunb।
Source: ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਖ੍ਯਾਨ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਨੰਜਾ (੧੯੦) – Charitropakhyan charitra 190