
Source: ਸੰਸਾਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ?
ih svaal kii vaar puachhiaa jaaṁdaa hai ke rab kauṇ hai? kii hai? usne sunsaar kiveṁ bṇaaiaa। rab baare asiiṁ vichaar kiitii “rab kauṇ hai? kii hai rab?”।
ik viir ne svaal puachhiaa ke “kudrt aakhr nuuun toṛ ke smjaaio kiveṁ bṇiaa?”। ‘kudrt’ sshbd phaarsii (Persian) bhaasshaa toṁ aaiaa hai, jiathe isdaa asl arth “tbiiat” jaaṁ “Nature” hai srrisṭii nhiiṁ। arbii viach ih “kshudrrt” (قدرت) vjoṁ aauṁdaa hai, jiathe arth “power”, “ability”, “creation”, “nature” huundaa hai।
uhnaaṁ de svaal viach kudrt daa bhaav srrisṭii jaap rhiaa sii। kii viir bhaiṇ vii gurbaaṇii viach aae kudrt sshbd nuuun sunsaar jaaṁ srrisshṭii hii smjhde hn। svaal viach aakhr vii vrtiaa sii uhnaaṁ ne। do sshbd hn jo gurbaaṇii viach iako triike naal likhe ge hn। akhr (a-khr bhaav jo khre naa) jis viach bdlaav naa aave, jo sdaa sach hai), ate duujaa hai akhr (aakhr – sshbdaa nuuun likhṇ daa triikaa, lipii jaaṁ bol), kiuṁke gurbaaṇii likhṇ smeṁ aadhk nhiiṁ vrtii grii, is lii bhulekhaa paiṁdaa hai jiathe vii aakhr vrtiaa giaa hai gurbaaṇii viach, uathe hr thaaṁ aakhr hii arth hn। asl viach akhr te aakhr doveṁ arthaaṁ naal akhr vrtiaa giaa hai gurbaaṇii viach। isdii smjh saanuuun likht viach sundhrb jaaṁ prraakrṇ toṁ ptaa lgdaa hai। so jo kudrt hai ih akhr (a-khr) toṁ jaaṁ akhr (sach) duaaraa saajii gii hai। jiveṁ “akhrii naamu akhrii saalaah॥” ate “ek akhru hri mni bst naank hot nihaal ॥”, ihnaaṁ udaahrṇaa viach akhr toṁ bhaav hai sach jo khre nhiiṁ। jo sdiiv sach hai usde guṇaaṁ dii vichaar toṁ gl spsshṭ huundii hai। is sach ne hii kudrt saajii hai “schu paatisaahii amru schu sche schaa thaanu॥ schii kudrti dhaariianu schi sirjionu jhaanu॥ naank jpiiai schu naamu hu sdaa sdaa kurbaanu॥”। ih sch naam bhaav sch dii sojhii hii asiiṁ saariaaṁ ne jpṇii bhaav smjhṇii hai। saaḍaa dhiaan kevl sch de guṇaaṁ nuuun jpṇ (smjhṇ) viach hoṇaa chaahiidaa hai।
srrisṭii kiuṁ ate kiveṁ bṇii ih gurmti daa visshaa hai hii nhiiṁ। saaḍii dhrtii kul kaainaat daa iak ratii toṁ vii chhoṭaa hiasaa hai। kdoṁ bṇiaa, kiveṁ bṇiaa is baare gurmti ne khi diataa hai ke aunt nhiiṁ paaiaa jaa skdaa। saare hii aundaaje aundesshe laa ke thak ge pr uathe tk koii phuunch nhiiṁ skiaa। naasaa dii iak phoṭo hai vekho

niriikhṇ yog brrhmunḍ dii aundaajshn umr 13.799 arb saal hai। niriikhṇ yog brrhmunḍ lgbhg 93 arb prrkaassh vrrhe (93 billion light-years) visshaal hai। istoṁ bhaav hai ki asiiṁ hr disshaa viach lgbhg 46.5 arb prrkaassh vrrhe tak dii duurii tak dii chiijshaaṁ nuuun juntraaṁ naal dekh skde haaṁ। ih giṇtii sirphsh unrhaaṁ chiijshaaṁ dii hai jinrhaaṁ dii rosshnii saanuuun aje tak phuunchii hai। brrhmunḍ daa asl aakaar is toṁ vii kii guṇaa vaḍaa ho skdaa hai—pr uh saaḍii nigaah toṁ baahr hai। jo rosshnii saanuuun aaj dis rhii hai uh kii arb saal philaaṁ dii chhvii hai, so aaj dii sthitii kii hai grrihaaṁ dii uh saanuuun nhiiṁ ptaa। jitnii jg rchnaa nuuun smjhṇ dii loṛ sii utnii jihii gl gurbaaṇii ne smjhaaii hai।
”ustti krhi anek jn auntu n paaraavaar॥ naank rchnaa prrbhi rchii bhu bidhi anik prrkaar॥1॥”
”jaise jl te budbudaa upjai binsai niit॥ jg rchnaa taise rchii khu naank suni miit॥25॥”
mnuakh aap kde dhrtii toṁ 401,171 kilo miiṭr toṁ jiaadaa duur nhiiṁ giaa। duurbiinaaṁ, juntrraa naal srrisṭii nuuun vekh ke srrisṭii dii hound, grrihaaṁ aadii de aundaaje laa rhiaa hai। sochṇ vaalii gl hai ke je saanuuun ptaa lag vii jaave ke srrisṭii bṇii kiveṁ, kiathoṁ aaii, kiathe jaaṇii taaṁ is naal saaḍe viach kii bdlaav aauṇaa? gurmti guṇaaṁ dii mti hai, gurbaaṇii guṇaaṁ nuuun smjhṇ daa jshriiaa hai। baahr val vekhṇ naal saaḍe guṇaaṁ, saaḍe kirdaar jaaṁ saaḍe jiivn viach kii bdlaav aauṇaa? smaaj viach sudhaar kiveṁ aauṇaa? ih vichaarn de visshe hn।
gurmti ne sunsaar nuuun sunsaa (sshunkaa) aakhiaa hai। iak bujhaart hai ih sunsaar ate mnuakh agiaantaa dii niiṁd viach hii saaraa jiivn btiit kr diundaa hai “sunsaa ihu sunsaaru hai sutiaa raiṇi vihaai॥”
gurmti aatm khoj maarg hai। aapṇe aap dii pchhaaṇ kraauundii hai gurbaaṇii। aundr jhaaṁk ke aapṇe kirdaar aapṇii kaaiaa te kunm krn nuuun aakhdii hai। aundr khojṇ nuuun aakhdii hai। jdoṁ mn nuuun aapṇii hoṁdaa daa chetaa kraaiaa jaave ih baahr nuuun bhajdaa ate dhiaan baahr nuuun lai jaaṁdaa kiuṁ ke usnuuun ptaa giaan ne usnuuun bunn laiṇaa। jdoṁ mn viach iho jihe svaal uṭhṇ usnuuun vaaps smjhaauṇaa hai ke aundr vekh। mn dii kosshissh rhiundii hai ke baahr maaiaa vl dhiaan rhe। gurbaaṇii aundr khojṇ dii gl krdii hai। jdoṁ tk dhiaan baahr mukhii hai tat khoj jo gurmti ds rhii hai uh asiiṁ nhiiṁ kr skde naa hii guṇ aapṇe te laaguu kr skde haaṁ। sunsaar ne bhut kuajh prvaan kiitaa hoiaa hai pr jisne ih nhiiṁ smjhiaa ke khoj krnii kii hai usnuuun tat giaan baare ptaa nhiiṁ lagṇaa
“sbh kichhu ghr mhi baahri naahii॥ baahri ṭolai so bhrmi bhulaahii॥ gurprsaadii jinii auntri paaiaa so auntri baahri suhelaa jiiu॥”
“aundru khojai ttu lhai paae mokh duaaru॥”
“aapu khoji khoji mile kbiiraa ॥4॥7॥”
“gurmukhi hovai su kaaiaa khojai hor sbh bhrmi bhulaaii॥”
“hri khojhu vḍbhaagiiho mili saadhuu sunge raam॥”
“khojhu sunthu hri brrhm giaanii॥”
“gurmti khojhi sbdi biichaaraa ॥”
“puhp mdhi jiu baasu bstu hai mukr maahi jaise chhaaii॥ taise hii hri bse niruntri ghṭ hii khojhu bhaaii॥1॥”
“khojt khojt shju upjiaa phiri jnmi n mrṇaa॥”
“khojt khojt prrbh mile hri kruṇaa dhaare॥”
“mnu khojt naamu nu nidhi paaii ॥1॥”
“gurmukhi hovai mnu khoji suṇaae ॥”
“ekaa khojai ek prriiti॥ drsn prsn hiit chiiti॥ hri rung rungaa shji maaṇu॥ naank daas tisu jn kurbaaṇu॥”
“jo brrhmunḍe soii piunḍe jo khojai so paavai ॥”
“khojt khojt ttu biichaario daas goviund praaiṇ॥”
“trribhvṇu khoji ḍhunḍholiaa gurmukhi khoji nihaali॥”
“jaanu nhii bhaavai kvn baataa॥ mn khoji maargu॥1॥ rhaau॥ dhiaanii dhiaanu laavhi॥ jaanu nhii bhaavai kvn baataa॥ mn khoji maargu॥1॥ rhaau॥ dhiaanii dhiaanu laavhi॥ giaanii giaanu kmaavhi॥ prrbhu kin hii jaataa॥1॥”
“jaa ku khojhi srb upaae॥ vḍbhaagii drsnu ko virlaa paae॥ uuch apaar agochr thaanaa ohu mhlu guruu dekhaaii jiiu॥3॥”
“naank duujii kaar n krṇii sevai sikhu su khoji lhai॥”
“tnu mnu khoje taa naau paae॥”
“baahru khoji mue sbhi saakt hri gurmtii ghri paaiaa ॥3॥”
“khojt khojt nij ghru paaiaa॥ amol rtnu saachu dikhlaaiaa॥ kri kirpaa jb mele saahi॥ khu naank gur kai vesaahi॥”
“jin gurmukhi khoji ḍhunḍholiaa tin aundrhu hii schu laadhiaa ॥”
“isu mn ku koii khojhu bhaaii॥ tn chhuuṭe mnu khaa smaaii॥4॥”
“khkhaa khoji prai ju koii॥ jo khojai so bhuri n hoii॥ khoj buujhi ju krai biichaaraa॥ tu bhvjl trt n laavai baaraa॥40॥”
“khojt khojt khoji biichaario ttu naank ihu jaanaa re ॥”
“gurmukhi khoji lhai ghru aape ॥1॥”
“jaa ku khojhi asunkh munii anek tpe॥ brrhme koṭi araadhhi giaanii jaap jpe॥”
“e mn aisaa stiguru khoji lhu jitu seviai jnm mrṇ dukhu jaai ॥”
“khojt khojt maargu paaio saadhuu sev kriijai ॥”
“khojt khojt khoji biichaario raam naamu ttu saaraa ॥”
“mere raam hu so thaanu bhaalṇ aaiaa॥ khojt khojt bhiaa saadhsungu tinੑ srṇaaii paaiaa॥1॥”
“sevk gurmukhi khojiaa se hunsule naamu lhunni ॥2॥”
“vḍbhaagii ghru khojiaa paaiaa naamu nidhaanu ॥”
“mai khojt khojt jii hri nihchlu su ghru paaiaa॥”
“khojt khojt khojiaa naamai binu kuuru ॥”
“khojt khojt ghṭi ghṭi dekhiaa ॥”
“khojii khoji ldhaa hri suntn paahaa raam ॥”
“jaa mhi sbhi nidhaan so hri jpi mn mere gurmukhi khoji lhhu hri rtnaa ॥”
“khojt khojt duaare aaiaa॥ taa naank jogii mhlu ghru paaiaa॥”
“kaaiaa ngrii sbde khoje naamu nvun nidhi paaii ॥22॥”
“suri nr muni jn aunmrritu khojde su aunmrritu gur te paaiaa ॥”
“khojt khojt aunmrritu piiaa ॥”
“gurmukhi khojt bhe udaasii॥”
“baahri muuli n khojiiai ghr maahi bidhaataa ॥”
“mai mnu tnu khoji ḍhunḍholiaa kiu paaiiai akth khaaṇii ॥”
“ih bidhi khojii bhu prkaaraa binu suntn nhii paae ॥”
“grrihi sriiru gurmtii khoje naamu pdaarthu paae ॥8॥”
“gurprsaadii kaaiaa khoje paae jgjiivnu daataa he ॥8॥”
“aundru khoje sbdu saalaahe baahri kaahe jaahaa he ॥6॥”
“dil mhi khoji dilai dili khojhu ehii ṭhur mukaamaa ॥2॥”
“jhaa jaaiiai th jl pkhaan॥ tuu puuri rhio hai sbh smaan॥ bed puraan sbh dekhe joi॥ uuhaaṁ tu jaaiiai ju iihaaṁ n hoi॥2॥”
“dkhn desi hrii kaa baasaa pchhimi alh mukaamaa॥ dil mhi khoji dilai dili khojhu ehii ṭhur mukaamaa॥2॥”
je pher vii srrisṭii kiveṁ bṇii smjhṇaa hove taaṁ philaaṁ akaal de gṇ vichaar lvo। smjh lvo ke rab kii hai? kauṇ hai? ih smjh laguu ke surt (awareness) daa athaah smuundr hai, puurii srrisṭii viach, jis viachoṁ jiiv dii surt buuund vaaṁg nikldii hai, maaiaa daa sriir us smuundr de hii guṇaaṁ, biund ruup viachoṁ bṇdii hai, ate aapṇe jiivn nuuun bhog ke us smuundr viach hii smaa jaaṁdii hai। ate jo maaiaa daa sriir sii uh vaaps biund ruup viach viliin ho jaaṁdaa hai। dsm baaṇii ate aadi baaṇii dohaaṁ viach isde anek udaahrṇ hn
hri kaa sevku so hri jehaa॥ bhedu n jaaṇhu maaṇs dehaa॥ jiu jl trung uṭhhi bhu bhaatii phiri sllai sll smaaidaa॥8॥
hri hri jn dui ek hai bib bichaar kchhu naahi॥ jl te upj trung jiu jl hii bikhai smaahi॥60॥
asl viach ih jiivn, saanuuun jo diakh rhiaa hai, smaaṁ ih sb chhlaavaa hai, iak supne vaaṁg। iak rung munch hai, us athaah smuundr daa hii rchiaa hoiaa chlchitrr hai। aapṇe jiivn nuuun guṇ dhaar ke suhelaa krnaa sii, sunsaar viach baakii mnuakhaaṁ naal suhird paidaa krnaa sii। is sunsaar viach lṛaaii jhgṛe mukaa ke iak iho jihaa smaaj rchnaa sii jis viach saare aanund viach hoṇ। pr asiiṁ drvessh nhiiṁ mukaa rhe। laalch din pr din vdh rhiaa hai। vikaaraaṁ daa psaaraa mnuakhaaṁ de viach vdh hii rhiaaṁ hai ghṭ nhiiṁ rhiaa। ih ise lii ho rhiaa hai kiuṁ ke asiiṁ aundr vekhṇ dii prrvirtii nhiiṁ bṇaaii। baahr vekh ke kmiiaaṁ labde। duujiaaṁ de kunm asiiṁ vekh ke uhnaaṁ viach kmiiaaṁ labhde haaṁ। avguṇaaṁ daa vpaar krn lg pe। saariaaṁ viach ekaa bṇaauṇ dii thaaṁ saariaaṁ nuuun vakh kr ke jaaṁ vakh smjh ke vaḍaa chhoṭaa munn rhe haaṁ। maaiaa diiaaṁ saariiaaṁ prtaaṁ thale aundr jo surt baiṭhii hai, jisnuuun glt shii smjh aauṁdaa hai, jo sbai ghṭ raam vaalaa raam hai, jo giaan naal hriaa hri hai, usnuuun saariaaṁ aundr ek smaan smjhe binaaṁ suhird nhiiṁ paidaa kiitaa jaa skdaa। ekaa asiiṁ smjhde nhiiṁ taaṁ ekaa hovegaa kiveṁ? vekho “ek, eku, ik, iku ate anek daa auntr”
kudrt de phshaarsii arth jo uapr dase hn, lai ke gurbaaṇii diiaaṁ punktiiaaṁ pṛrhn naal arth bihtr smjh lagṇe।
so gurbaaṇii dii vichaar kro te guṇ dhaarṇ kro jo gurmti ne dase hn। srrisṭii saaḍii pkṛ ate smjh toṁ baahr hai। guṇ saaḍii pkṛ viach aa skde hn, gurmti vichaar raahiiṁ। gurmti daa visshaa sunsaar te maaiaa nhiiṁ hai। gurmti aatm khoj maarg hai, aapṇe avguṇ smjh ke guṇ dhaarṇ hoṇe hn। jhgṛe mukaa ke saaḍe jiivn viach sdaa rhiṇ vaalaa aanund paidaa krnaa hii gurmti daa visshaa hai।

Source: ਸੰਸਾਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ?